Panorama zaandam by Tilemahos Efthimiadis

stolpersteine1Adopteer een Zaanse struikelsteen

Pers­bericht

De Werk­groep Stru­ikel­ste­nen Zaanstad wil in 2019 en 2020 alle Zaanse Joden die omk­wa­men tij­dens de Tweede Werel­door­log gedenken met een stru­ikel­steen. Daar­voor is een aanzien­lijk geldbedrag nodig. De werk­groep roept belang­stel­len­den daarom op om één of meer stru­ikel­ste­nen te adopteren of op een andere manier finan­cieel bij te dragen.

Van de bijna driehon­derd Joden die begin 1942 woon­den in het gebied dat nu Zaanstad is, stier­ven er 171 een voor­ti­jdige dood, vri­jwel allen in Auschwitz of Sobi­bor. Van hen heeft het meren­deel geen graf. Aangezien een mens pas is ver­geten als zijn/​haar naam ver­geten is, wil de werk­groep de namen van de omgekomen Zaanse Joden zicht­baar maken. Dat kan door stru­ikel­ste­nen te plaat­sen bij de huizen waar zij tot 1942 woon­den. Met die ste­nen zal een gebro­ken namen­lint door de stad ontstaan: een mon­u­ment dat de herin­ner­ing aan de weggevo­erde Zaanse Joden lev­end houdt.

Donaties
Om de pro­duc­tie en plaats­ing van de gedenk­tekens te bekosti­gen, zoekt de Werk­groep Stru­ikel­ste­nen Zaanstad dona­teurs. Een Zaanse stru­ikel­steen adopteren kan door over­mak­ing van €150,- per exem­plaar. Uit­er­aard is het ook mogelijk een kleinere bij­drage te geven. Donaties zijn welkom via bankreken­ing NL08 RABO 0135 2746 56 van het Joods Mon­u­ment Zaanstreek (onder ver­meld­ing van ‘Stru­ikel­ste­nen’). Om de doel­stelling te ver­wezen­lijken heeft de werk­groep ook de gemeente Zaanstad en ver­schil­lende fond­sen om een bij­drage gevraagd.

De Zaanse stru­ikel­ste­nen wor­den gemaakt door de Duitse kun­ste­naar Gunter Dem­nig. Het door hem opgezette project loopt al vanaf 1994. Sinds­dien legde hij ver­spreid over Europa tien­duizen­den Stolper­steine, zoals de stru­ikel­ste­nen in het Duits heten. Dem­nig heeft ze zo genoemd, omdat je er over stru­ikelt in je hoofd en je hart, en je moet buigen om de tekst op de ste­nen te kun­nen lezen. Pas­san­ten wor­den als het ware uitgen­odigd om even stil te staan bij de aange­bo­den infor­matie.
Op de gedenk­tekens (10 x 10 cm.) wor­den, in een mess­ing plaatje, onder meer een naam, geboorte­jaar en over­li­j­dens­da­tum van het slachtof­fer aange­bracht. De stru­ikel­ste­nen kri­j­gen ver­vol­gens een plek in het trot­toir bij de voor­ma­lige wonin­gen van de slachtoffers.

Op 14 jan­u­ari 1942 kre­gen de Joodse inwon­ers van Zaan­dam opdracht van de Duitse bezetter om bin­nen drie dagen naar Ams­ter­dam te ver­huizen. De buiten­landse Joden in de stad, meren­deels mensen die na 1933 gevlucht waren voor het nation­aal­so­cial­is­tis­che regime in Duit­s­land, moesten naar kamp West­er­bork. De getrof­fe­nen dien­den vri­jwel al hun bezit­tin­gen achter te laten, als prooi voor de nazi’s.
Zaan­dam was de eerste Ned­er­landse gemeente die Juden­rein werd gemaakt. In de maan­den daarna ont­deed de bezetter met hulp van de Ned­er­landse over­heid en poli­tie ook de andere Zaange­meen­ten van hun Joodse inwon­ers.
Zij die na de bevri­jd­ing in mei 1945 terug­keer­den uit het con­cen­tratiekamp of van hun onder­duikadres trof­fen lege of door anderen bewoonde huizen en een ver­woeste Zaan­damse syn­a­goge aan. Het was een schaars restant van het bloeiende Joodse leven dat voor de oor­log bestond. De mensen die dat leven kleur­den, verd­we­nen echter voor altijd in de geschiedenis.

De Werk­groep Stru­ikel­ste­nen Zaanstad bestaat uit verte­gen­wo­ordi­gers van de Nederlands-​Israëlitische Gemeente Noord-​Holland Noord­west, het 4 en 5 mei Comité Zaanstad en de Sticht­ing Joods Mon­u­ment Zaanstreek.

Foto Plekker: Stolper­steinen in de West­z­i­jde, Zaandam

Joomla tem­plates by a4joomla