Panorama zaandam by Tilemahos Efthimiadis

Vri­jge­vochten — de tentoonstelling

Van onze spe­ciale ver­slaggeef­ster: Devon Haar­man, stu­dente aan het Trias Col­lege Krom­me­nie

In De Bieb aan de West­z­i­jde 170 a is in het kader van de Week van de geschiede­nis de foto­ten­toon­stelling ‘Vri­jge­vochten’ te zien, gebaseerd op het boek van Erik Schaap, ‘Vri­jge­vochten, Zaans verzet in nation­aal per­spec­tief’. Het boek is bedoeld om die verzetshelden uit de ver­getel­heid te halen.
De ten­toon­stelling is opgezet door Greet Plekker-​van Sante, en omdat ze het boek als uit­gangspunt heeft gebruikt betreft het dan ook niet alle verzetshelden van Zaandam.

Bij bin­nenkomst tref je een grote witte voet­stap op de vloer, en een eindje verderop nog een, als een spoor. De voet­stap­jes lei­den je naar het mid­den van De BIEB, waar de ten­toon­stelling opgesteld staat. Daar stop­pen ze echter niet, ze lei­den je rond de ten­toon­stelling. De voet­stap­jes staan onder bepaalde foto’s en daarop staat het bijbe­horende adres. Er komen ook dubbele voet­stap­jes voor, dus twee over elkaar heen geplakt. Op dat adres was een Joods gezin ondergedoken.

Er zijn ver­schil­lende verzetshelden te zien, o.a. Han­nie Schaft, Wal­raven van Hall en Willem Brinkman. De laat­stge­noemde woonde tegen­over de Ort­skom­madant en de inkwartier­ing van de Duit­sers, ter­wijl hij Joden onder­dak bood.

De ten­toon­stelling eindigt met een foto waarop straat­na­men te zien zijn die naar bek­ende verzetsstri­jders zijn ver­noemd, zoals de Wal­raven van Hall­straat.
Er is op 5 mei 2009 door Burge­meester Geke Faber bek­end gemaakt dat de vol­gende verzets­mensen ook een straat ‘kri­j­gen’ in de Zaan­damse Kleuren­bu­urt:
–Albert Huis­man — Jose­phus Swolfs
–Jacob Willem­szoon — Cor­nelis Zwart
–Ger­ar­dus Doc­ter — Pieter Adri­anus Smit
–Cor­nelis van Vugt — Machiel van Marle.

vrijgevochten1Lars van Hall en zijn zoon Pelle kwa­men ook naar de ten­toon­stelling. Ze zijn fam­i­lie van Wal­raven, en willen graag de ten­toon­stelling bek­ijken. ‘De foto’s zijn mooi, je ziet de tijd weer voor je en het ver­baast je hoe weinig mensen er van leren! Want na de Tweede Werel­door­log zijn er op andere plekken nog steeds heel erge din­gen gebeurd. Maar aan de andere kant, uit de Tweede Werel­door­log kwam wél de Europese Unie voort, en dat is wel weer iets goeds.’ aldus Lars van Hall op de vraag wat hij van de ten­toon­stelling vindt. ‘Geschiede­nis is gewoon hebzucht naar macht, vooral voor man­nen. Vaak op het poli­tieke vlak, maar je ziet het gewoon overal! De Tweede Werel­door­log geeft daar een goede expo­nent van. Dat heeft Greet heel goed laten zien in deze exposi­tie’.
En ver­volgt over Wal­raven van Hall: ‘Hij heeft natu­urlijk uiterst noodza­ke­lijk, moedig werk geleverd en ik vond het buitenge­woon geni­aal. En het feit dat hij zo’n grote bank­fraud­er­ing op zijn naam heeft gezet, vind ik heel dap­per, er zijn niet veel mensen die dat gedurfd of gekund had­den. Ik heb de oor­log zelf meege­maakt maar omdat ik nog zo klein was weet ik er niet heel veel van. Ik heb de details uit het boek van Erik Schaap gehaald, maar ik wist het ver­haal wel al in grote lijnen. ‘

Er komt ook een beeld ter ere van Wal­raven van Hall, maar daar kan hij nog niet veel over zeggen. ‘Ik weet dat het ontwerp van de Spaanse beeld­houwer Fer­nando Sánchez Castillo is, en dat het komt te staan op het Fred­erik­splein in Ams­ter­dam. Er moet alleen nog wat geld bij elkaar gebracht wor­den voor de bouw ervan. Ik heb wel nog gespro­ken met de Amerikaanse pro­du­cent, die van plan is om een film met de titel “Change of for­tune” te maken over het leven van Wal­raven van Hall. Maar omdat het een kleine film is kri­jgt hij geen geld bij elkaar en zoekt hij naar par­ti­c­uliere spon­sors.’

(Nb.: In het Parool van 30 okto­ber 2009 wordt sep­tem­ber 2010 genoemd voor de onthulling van het monument.)

De ten­toon­stelling „Vri­jge­vochten” is opges­la­gen bij het Gemeente Archief Zaanstad.

vrijgevochten2

Joomla tem­plates by a4joomla