Panorama zaandam by Tilemahos Efthimiadis

In die jaren was fil­men pio­nieren want bijna alles moest nog uit­gevon­den wor­den. De film die gebruikt werd, was van acetaat en er kon slechts een paar minuten film mee wor­den gemaakt. Saenden2Er was 8 mm, 9½ mm en 16 mm film (dubbel 8) en de camera’s moesten met een veer wor­den opge­won­den. Afhanke­lijk van de grootte van de spoel waar de film op zat en de pro­jec­ties­nel­heid kreeg je met 10 meter film een film­pje van + 3 minuten. Was het film­pje geschoten dan moest het naar een lab­o­ra­to­rium waar het werd ontwikkeld en dan pas kon je het thuis met de pro­jec­tor vertonen.

Een dubbel 8 camera

Het doel van de club was om met de leden pro­fes­sionele films te maken, geen fam­i­liefilm­p­jes, maar films waaraan een idee ten grond­slag lag en waar een sce­nario voor geschreven was. Deze films wer­den dan in de club ver­toond, beo­ordeeld en van com­men­taar voorzien. Waren ze goed genoeg dan wer­den ze inge­zon­den voor de provin­ciale com­peti­tie en als ze uit die beo­ordel­ing kwa­men met een cer­ti­fi­caat gin­gen ze naar de lan­delijke com­peti­tie. De club heeft in de loop der jaren vele pri­jzen behaald. De laat­ste film die in de pri­jzen viel was de doc­u­men­taire ‘Made in Tai­wan’ van Ann Bens.

Saenden4Enkele titels uit de begin­pe­ri­ode zijn: ‘Mooie Violen’ van P. v.h. Kaar uit 1934, ‘Mam­mon maakt grap­jes’ van Mw. Muns uit 1939 en uit 1951 ‘Scher­ven’ van C. Kunst. Van de grote brand in het Veem in 1953 is ook een film gemaakt met de titel ‘De miljoe­nen­brand aan de Zaan’ waar­voor K. Tim­mer­man, J. de Wijn en C. Fuchs tek­enden. De heren had­den afzon­der­lijk beelden van de brand geschoten en pas later is besloten deze samen te voe­gen tot 1 film.

De foto is gemaakt tij­dens de opna­men van ‘Pech gehad’ uit 1958 van Jan A. Kleijn en H. van Suijlekom.

Tij­dens de clubavon­den werd niet alleen koffie gedronken en films ver­toond. Er werd ook nieuw film­ma­te­ri­aal getoond, en er werd instruc­tie gegeven in nieuwe meth­o­den. Een belan­grijke ontwik­kel­ing was geluid bij een film.

In de begin­tijd werd er nog wel eens een gram­mo­foon­plaat opgezet als onder­s­te­un­ing bij de film, maar de echte liefheb­ber wilde geluid dat syn­chroon met de film liep. Dat begon pas vorm te kri­j­gen toen de ban­drecorder bin­nen bereik van de ama­teur kwam. Maar een gelu­ids­band heeft niet dezelfde snel­heid als een film en er is heel wat afgeknut­seld om film en geluid gelijk te laten lopen. Uitein­delijk wer­den hier ook appa­raten voor ontwikkeld die dit syn­chroon laten lopen een­voudig oplosten.

Saenden3‘Even’ een film­pje met geluid ver­to­nen. (foto: film­club Kleare-​Kimen)

De groot­ste opgang maakte de smal­film in de jaren ’50 t/​m de jaren ’70. De appa­ratuur werd ook voor de gewone man betaal­baar en uit die tijd stam­men ook de vele film­p­jes die nu nog in nos­tal­gis­che TV-programma’s over Ned­er­land wor­den ver­toond. Voor de smal­film­club groeide de belang­stelling ook want daar kon je infor­matie kri­j­gen en delen met mede­fanaten. Saen­den had in die peri­ode meer dan zes­tig leden die de drukke clubavon­den bezochten. En de deel­name aan com­peti­ties groeide, vooral als het een gezel­lig reisje naar Oos­t­ende betek­ende waar het Benelux Film Fes­ti­val werd gehouden.

Saenden6Maar de vol­gende rev­o­lu­tie stond alweer voor de deur: Video. De eerste video werd in 1976 op de markt gebracht door JVC; de VHS. Er kwa­men nogal wat andere sys­te­men, maar de VHS werd de stan­daard. De kwaliteit van de VHS haalde het niet bij de smal­film van die dagen en boven­dien deed zich een ander prob­leem voor; hoe moet je zo’n cas­sette bew­erken? Ent­hou­si­astelin­gen zaten soms met drie recorders tegelijk te werken; 2 om af te draaien en 1 om het resul­taat weer op te nemen.

Het zorgde ook voor een splits­ing bin­nen de club tussen de smalfilm-​liefhebbers en de nieuwe licht­ing die voor de VHS-​band ging. Dat kwam ook door het beeld­for­maat. Dat ging van 4:3 voor de smal­film naar 16:9 voor de videoband; een groot ver­schil. Maar zoals iedereen weet die nog VHS-​banden op zolder heeft liggen, deze rev­o­lu­tie ging ook weer voor­bij. Het dig­i­tale tijd­perk diende zich aan.

Voor de meesten van de oude garde was dit een stap te ver, die zullen niet snel met hun film op een USB-​stick naar de clubavond komen. Er zijn ook nog maar weinig leden en de meesten daar­van zijn lang gepen­sioneerd. Er is een nieuwe gen­er­atie filmers gekomen; die fil­men met hun tele­foon en zetten het op een kanaal als You-​Tube. Ze hebben ook geen club meer nodig om films te maken; dat kan ook alle­maal on-​line gebeuren.

Saenden7Willem Kleijn, Huub Ker­sten en Rem­met Ouwe­jan van de Video-​filmgroep Saen­den in de filmzaal van Willem Kleijn.


Saenden8Wie meer wil weten over de Video-​filmgroep Saen­den kan terecht op de web­site van de verenig­ing; www​.vide​ofilm​groep​saen​den​.nl

Ze zijn ook op face­book te vin­den: www​.face​book​.com/​S​a​e​n​d​e​n​V​i​d​e​o​/​?​r​e​f​=​p​a​g​e​_​i​n​t​e​r​n​a​l

Joomla tem­plates by a4joomla